Guye Adola: Seenaa Jireenyaa fi Bu’aalee

Fiigdota fageenya dheeraa keessaa muraasatu akka Guye Adola seenaa fiigichaa jijjiirama hedduu qabu qaba. Fulbaana 2017 maaraatoonii isaa jalqabaa irratti Eliud Kipchoge booda 2:03:46n sadarkaa lammaffaa ba’e – yeroo sanatti jalqaba fageenya kanaa seenaa keessatti hunda caalaa saffisaa. Waggaa afur booda magaalaa sana keessatti Kenenisa Bekele mo’ee injifate. Itti aansee waqtiileen callisoon hedduun dhufan, bara 2026 immoo waggaa seenaa fiigicha isaa isa hunda caalaa cimaa ta’e: mo’icha Rotterdam 12 Ebla fi Berlin 27 Fulbaana, isa lammaffaa yeroo dhuunfaa gaarii 2:02:50n.

Seenaan Guye Adola kun profaayilii World Athletics isaa, 22 Onkololeessa 2026 sakatta’ame, irratti hundaa’a; achitti maqaa Guye Idemo Adola jedhuun galmaa’eera. Dorgommiin fageenya guutuu hundi yeroo fi sadarkaa waliin bu’aalee Guye Adola marathon irratti argama, dorgommiiwwan isaa afran magaalaa guddoo Jarmanii keessatti fiigame immoo fuula mataa isaanii, Guye Adola Berlin, qabu.

Fageenya dheeraa dura: ol ka’iinsa km 21 irratti bara 2014

World Athletics guyyaa dhalootaa isaa 20 Onkololeessa 1990 jedhee kenna. Bakki dhalootaa isaa madda lammaffaa tokko qofa keessatti mul’ata, nuti immoo mirkaneessuu hin dandeenye, kanaafuu dhiifneerra.

Bu’aan isaa idil-addunyaa guddaan jalqabaa jalqaba bara 2014 dhufe. 26 Amajjii 2014 Marrakesh Half Marathon 1:01:26n moo’ate. 29 Bitootessa 2014 Shaampiyoonaa Addunyaa Walakkaa Maaraatoonii IAAF Copenhagen keessatti 59:21n naasii fudhate – meedaaliyaa isaa jalqabaa shaampiyoonaa sadarkaa addunyaa irratti. 21 Ebla 2014 Dongio, Switzerland keessatti karaa irratti 10 km 28:22n fiige, 23 Sadaasa 2014 immoo New Delhi Half Marathon 59:06n moo’ate. Yeroon kun hanga Onkololeessa 2026tti ammallee yeroo walakkaa maaraatoonii isaa isa gaarii dha. Bara 2014 ji’a kudhan keessatti mo’icha idil-addunyaa jalqabaa irraa ka’ee meedaaliyaa addunyaa fi yeroo gaarii daqiiqaa 60 gadii ga’e.

Seenaa fiigicha Guye Adola, sadarkaa sadarkaan

2015–2016: shaampiyoonaa fi meetira 10,000 saffisaa

Taphoota Afrikaa Hundaa (All-Africa Games) Brazzaville keessatti 17 Fulbaana 2015 walakkaa maaraatoonii irratti sadarkaa shanaffaa ba’e (1:04:22). Arfaasaa itti aanu Shaampiyoonaa Addunyaa Walakkaa Maaraatoonii Cardiff irratti (26 Bitootessa 2016) sadarkaa 16ffaa ba’e, 27 Caamsaa 2016 immoo Eugene, USA keessatti meetira 10,000 27:09.78n fiige, kunis ammallee dirree irratti yeroo isaa isa gaarii dha.

2017: Ostia fi jalqaba saffisa rikardii

12 Bitootessa 2017 Roma-Ostia Half Marathon 59:18n moo’ate. Ji’a jaha booda, 24 Fulbaana 2017, yeroo jalqabaaf gara km 42.195tti ce’ee Berlin keessatti Kipchoge booda 2:03:46n sadarkaa lammaffaa ba’e.

2018–2020: waggoota walfakkaatoo hin taane

Itti fufni isaa ulfaataa ture. London Marathon 22 Ebla 2018 irratti 2:32:35n sadarkaa 17ffaa ba’e. 10 Bitootessa 2019 Roma-Ostia ammas moo’ate (1:00:17), 30 Hagayya 2019 Taphoota Afrikaa Rabat keessatti sadarkaa saddeettaffaa ba’e, 1 Muddee 2019 immoo Valencia keessatti sadarkaa sadaffaan (2:04:42) gara waltajjii injifannootti deebi’e. Galmeen isaa bara 2020 tokkichi Shaampiyoonaa Addunyaa Walakkaa Maaraatoonii World Athletics Gdynia keessatti 17 Onkololeessa 2020 sadarkaa 22ffaa (1:00:50) dha.

2021: mo’icha jalqabaa major irratti

26 Fulbaana 2021 Berlin Marathon 2:05:45n moo’ate – mo’icha isaa jalqabaa Abbott World Marathon Majors keessaa tokko irratti – Kenenisa Bekele immoo sadaffaa ta’e.

2022–2025: yeroo callisaa

Kuusaan odeeffannoo World Athletics bara 2022 bu’aa tokkollee isaaf hin qabu. Bara 2023 Paris Marathon 2 Ebla irratti sadarkaa lammaffaa (2:07:35), Frankfurt 29 Onkololeessa irratti immoo sadaffaa (2:07:44) ba’e. Valencia 1 Muddee 2024 irratti hin xumurre, 21 Fulbaana 2025 immoo Berlin keessatti 2:07:11n sadarkaa afraffaa ba’e.

2026: mo’icha lama fi yeroo gaarii haaraa

Bara 2026 NN Marathon Rotterdam 12 Ebla irratti 2:03:54n mo’ichaan jalqabe, 27 Fulbaana immoo Berlin keessatti 2:02:50n moo’ate – jalqaba isaa achitti waggaa sagal dura galmeesse caalaa sekondii 56 saffisaa.

Injifannoo fi meedaaliyaa gurguddoo

Waqtii Guye Adola 2026: dorgommii lama, mo’icha lama

Dorgommiiwwan lamaanuu hanga 22 Onkololeessa 2026tti World Athletics irratti tarreeffamaniiru. Dorgommii birraa dura, Marathon Handbook akka gabaasetti, haala jireenya isaa keessatti isa hunda caalaa gaarii keessa akka jiru dubbate; guyyaa dorgommii immoo, akka gabaasa dorgommii jedhutti, km 25 fi 30 gidduutti garee dursu irraa adda ba’e. Mo’icha lamaan booda 22 Onkololeessa 2026 tarree sadarkaa maaraatoonii dhiirotaa World Athletics keessatti Lakk. 8 ture. Sadarkaan isaa tarree sana keessatti yoomiyyuu isa olaanaan Lakk. 5 dha, torbee saddeet qabate. Tarreewwan World Athletics biroo keessatti sadarkaawwan isaa olaanoo fiigicha karaa dhiirotaa irratti Lakk. 29, waliigalaan Lakk. 61 fi meetira 10,000 irratti Lakk. 103 (akkuma 22 Onkololeessa 2026 tarreeffamanitti). Waqtiin 2026 bara 2014 as isa jalqabaa kan kuusaan odeeffannoo mo’icha tokkoo ol isaaf galmeesse dha.

Dorgommii fi mo’icha kuusaa odeeffannoo World Athletics keessaa

22 Onkololeessa 2026 kan lakkaa’ame, profaayiliin World Athletics isaa bara 2014 hanga 2026tti bu’aa 32 qaba. Hundi xumura dha; torba mo’icha, tokko immoo DNF (Valencia, 1 Muddee 2024). Waggaan kuusaa odeeffannoo keessatti dorgommiin itti baay’ate 2014 dha, dorgommii jahaan; bara 2022 immoo galmeen tokkollee hin jiru.

Gabatee irraa haalli isaa ifa dha: waggoota walakkaa maaraatoonii isaa (2014–2019) keessa waqtii tokkotti yeroo lama hanga jaha dorgome, bara 2021 as immoo kuusaan odeeffannoo waggaatti dorgommii tokko ykn lama agarsiisa, kanneen keessaa gara hundi maaraatoonii dha. Mo’icha torban keessaa afur walakkaa maaraatoonii irratti, sadii immoo fageenya guutuu irratti argaman.

Lakkoofsonni kun kuusaa odeeffannoo World Athletics irraa kan dhufan yoo ta’u, achitti dorgommiin filannoo (heats) fi xumurri adda adda lakkaa’amu, galmeen isaas guutuu ta’uu dhiisuu danda’a. Guye Adolaaf hir’inni kun ifa dha – waqtiin guutuun tokko, akkasumas dorgommiiwwan biyya keessaa Itoophiyaa hin jiran – kanaafuu lakkoofsi dorgommii isaa dhugaan 32 caalaa ol.

Guye Adolaaf maaltu itti aana (hanga 22 Onkololeessa 2026tti)

Dorgommiin itti aanu hin beeksifamne. Tarree dorgomtoota olaanoo maxxanfaman New York City Marathon (1 Sadaasa 2026) fi Valencia Marathon (6 Muddee 2026) ilaallee jirra; hanga 22 Onkololeessa 2026tti maqaan isaa isaan keessaa tokko keessattuu hin turre. Dorgommiiwwan karaa gurguddoon ji’oota dhufanii armaan gaditti dorgommii hordofamuu qaban jedhamanii tarreeffamaniiru – dorgommii isaaf mirkanaa’e akka hin taaneetti.

Kaalaandariin guutuun, urjiiwwan Itoophiyaa biroo waliin, fuula walitti qabaa keenya atileetota Itoophiyaa irratti argama.

Guye Adola eessatti ilaaltu

Maaraatoonii magaalaa inni yeroo baay’ee fiigu, SuperSport (TV kaffaltii) bara 2025 Afrikaaf Berlin, London fi New York tarreesse. Dubai Marathon bara 2026 chaanaalii YouTube ofiisaalaa isaa irratti addunyaa guutuuf bilisaan tamsaafame, qindeessitoonni Valencia immoo dorgommii isaanii marsariitii ofiisaalaa irratti agarsiisu. Dorgommiiwwan World Athletics Series, Shaampiyoonaa Fiigicha Karaa Yangzhou Bitootessa 2027 dabalatee, Itoophiyaa keessatti Hagerie TV irratti bilisaan agarsiifamu; Hagerie TV mirga kana Caamsaa 2026 hanga 2029tti qaba. Ibsa waliigalaa chaanaalii Itoophiyaa keessaa keenya:

Abbootii mirga tamsaasaa seeraa qofa, kan mirkanaa’e 22 Onkololeessa 2026. Mirgi akka dorgommii fi waqtiitti jijjiirama – dorgommii dura sagantaa tamsaasaa ilaali. Tamsaasa seeraan alaa wajjin hin walqunnamsiifnu.

Guye Adola FAQ: gaaffilee fi deebii