Beetingiin Itoophiyaa keessatti waggaa tokko gadi keessatti industirii saffisaan guddachaa ture irraa gara cufamuu guutuutti ce’e. Hanga dhuma bara 2025 tti, dhaabbileen eeyyama qaban kurnaniin lakkaa’aman suuqiiwwanii fi marsariitiiwwan hojjechiisaa turan, taphattoonnis herrega isaanii telebirr fi walleettii baankii tiin guutaa turan. Muddee 2025 qaamni to’ataa eeyyama beetingii ispoortii hunda haqe, hanga Onkololeessa 2026 tti ammoo dhaabbanni eeyyama qabu tokkollee hin jiru.
Qajeelfamni kun seerota yeroo sanatti hojiirra turan, waan bara 2025–2026 jijjiirame fi deebi’ee banamuun beeksifame maal fiduu akka danda’u ibsa. Barreeffamoota mootummaa fi gabaasa madda amanamaa qofa fayyadamneerra, bakka maddi tokko laafaa ta’etti ammoo ifatti ni himna. Wanti asii keessa jiru gorsa seeraa miti; dhaabbata beetingii tokko waliin waldhabdee yoo qabaattan, abukaatoo mariisisaa.
Beetingiin onlaayinii Itoophiyaa keessatti seera qabeessaa?
Beetingiin onlaayinii (online betting) Itoophiyaa keessatti seera qabeessa kan ture dhaabbilee qaama to’ataa loterii biyyaalessaatiin eeyyamaman qofaan ture. 15 Muddee 2025 Tajaajilli Loterii Itoophiyaa (Ethiopian Lottery Service, ELS) eeyyama beetingii ispoortii hunda haqe – onlaayinii, suuqii fi ejentoota. Adoolessa 2026 dhaabbanni beetingii ispoortii biyyattii keessatti eeyyama qabu akka hin jirre ifatti beeksise, namoonnis marsariitiiwwan, appiiwwan, ejentootaa fi fuulota miidiyaa hawaasaa fayyadamanii maallaqa akka hin galchine akeekkachiise.
Kanaafuu deebiin gabaabaan bara 2026 tiif: Itoophiyaa keessatti dhaabbanni beetingii ispoortii eeyyama qabu hin jiru. Marsariitiin ykn appiin kamiyyuu kan faallaa kanaa isinitti himu, yoo gaarii ta’e, haala isaa Muddee 2025 dura ture ibsaa jira.
Beetingii Itoophiyaa eenyutu to’ata
Loteriiwwanii fi beetingiin ispoortii Tajaajila Loterii Itoophiyaa (የኢትዮጵያ ሎተሪ አገልግሎት) tiin hordofamu, marsariitiin isaas els.gov.et dha. Maqaan isaa duraanii, National Lottery Administration (NLA), qajeelfamoota bara 2021 fi 2022 irratti mul’ata, ammas gabaasa mana murtii fi miidiyaa keessatti ni argama; guyyaa maqaan itti jijjiirame hin arganne. Akka ELS jedhutti, dhaabbatichi labsii bara 1961 irraa ka’a, labsii bara 2007 tiin ammoo haaraatti hundeeffame.
Qaamni to’ataa oomishaalee loterii mataa isaas ni gurgura, fakkeenyaaf loterii dijitaalaa Admas kan telebirr irratti argamu, akka gabaafametti Ebla 2025 ammoo waltajjii dijitaalaa carraa baasuu (draw) fi taphoota vartuwaalii qabu eegale. Galmee ummataaf banaa ta’e kan dhaabbilee beetingii eeyyamaman hin arganne – gaaffiin kun amma barbaachisaa miti, sababni isaas tokkollee hin jiran.
Seerota dhorkaa dura: Qajeelfama 172/2021 fi 856/2014
Qajeelfamoonni lama beetingiin Itoophiyaa yeroo eeyyamaa sanatti akkamitti akka hojjetu murteessaa turan. Lamaanuu amma hojii irra hin jiran, garuu sirni gara fuulduraa maal irratti akka ijaaramu agarsiisu.
Qajeelfama 172/2021
Qajeelfamni Loterii Beetingii Ispoortii Lakk. 172/2021 1 Fulbaana 2021 hojiirra oole, yeroo sanatti dhaabbileen 42 eeyyama haaraa argatan. Umurii xiqqaa 18 irraa gara 21 tti ol kaase, haalawwan faayinaansii cimoos kaa’e: kaffaltii eeyyamaa ETB 500,000, kaffaltii haaromsaa ETB 100,000, wabii baankii ETB 1,500,000, komishinii galii tikeetii irraa 15% qaama to’ataatiif, gumaacha hawaasummaa galii irraa 0.5% (20% irraa gadi bu’e) fi badhaasa ol aanaa beetii tokkoof ETB 1,000,000.
Qajeelfama 856/2014
Qajeelfamni Eeyyama Loterii Beetingii Ispoortii Lakk. 856/2014 26 Muddee 2022 NLA tiin bahe, qajeelfama maxxanfame isa dhumaa dha. Lakkoofsi isaa dhaha Itoophiyaa fayyadama, kunis dhaha Giriigoriyaan irraa waggaa torbaa hanga saddeetiin duubatti jira. Seerota isaa ijoo:
- namoota umuriin isaanii 21 fi isaa ol ta’e qofatu beetii gochuu danda’a (Kewwata 10);
- wabii baankii ETB 1,500,000, badhaasa ol aanaa beetii tokkoof ETB 1,000,000, tikeetiin mo’ate guyyaa 30 akka hojjetu fi yeroo taphni haqamu maallaqni akka deebi’u (Kewwata 9);
- gurgurtaa tikeetii waliigalaa irraa 15% ji’a ji’aan qaama to’ataatiif kaffalamuu (Kewwata 11) fi galii waliigalaa irraa 0.5% dhimmoota hawaasummaatiif (Kewwata 13);
- beetingii namoota umuriin isaanii 21 gadii, beetingii suuqii nyaataa, baarii fi mana nyaataa keessatti, suuqiiwwan beetingii mana barumsaa fi dhaabbilee amantaa irraa meetira 500 keessatti argaman, akkasumas beetii barattoota uffata mana barumsaa uffatan irraa fudhachuu dhorkuu (Kewwata 16).
Daangaa umurii, gibira mo’ichaa fi badhaasa ol aanaa
| Seera | Maal jedha | Madda |
|---|---|---|
| Umurii xiqqaa | Waggaa 21 | Qajeelfama 172/2021; Qajeelfama 856/2014, Kewwata 10 fi 16 |
| Gibira mo’ichaa | 20%, dhaabbata beetingiitiin hir’ifama (duraan 15%) | Labsii Gibira Galii (Fooyya’iinsa) Lakk. 1395/2025, 17 Adoolessa 2025 raggaasifame |
| Badhaasa ol aanaa beetii tokkoof | ETB 1,000,000 | Qajeelfama 856/2014, Kewwata 9 |
| Yeroo tikeetiin mo’ate hojjetu | Guyyaa 30 | Qajeelfama 856/2014, Kewwata 9 |
Sirna duraanii jalatti gibirri 15% badhaasa beetingii ispoortii ETB 1,000 fi isaa ol irratti hojiirra oola ture. Labsii bara 2025 jalatti daangaan akkasii jiraachuu isaa mirkaneessuu hin dandeenye, kanaafuu dhaabbanni beetingii faallaa isaa hanga agarsiisutti mo’icha kamiyyuu akka gibiraaf saaxilamaatti ilaalaa.
Yeroo seenaa: beetingii Itoophiyaa 2019 irraa hanga 2026
| Guyyaa | Taatee |
|---|---|
| 2019–2020 | Akka ENA jedhutti, manneen beetingii haaraaf eeyyama kennuun dhaabbate; 43 eeyyama qabu, isaan keessaa 30 hojii irra jiru. |
| 1 Fulbaana 2021 | Qajeelfamni 172/2021 hojiirra oole; dhaabbileen 42 eeyyama haaraa argatan, umuriin xiqqaan gara 21 tti ol ka’e. |
| Muddee 2022 | NLA suuqiiwwan taphoota vartuwaalii eeyyama malee hojjechiisan 20 cufe, taphoonni beetingii vartuwaalii adda baatanii eeyyamamuu akka hin dandeenye beeksise. |
| 26 Muddee 2022 | Qajeelfamni 856/2014 bahe. |
| 2023/24 | Biiroon Bulchiinsa Nageenyaa fi Tasgabbii Finfinnee (Addis Ababa) manneen beetingii magaalattii keessaa dhorke; akka gabaafametti bara faayinaansii sana keessatti 4,118 cufaman, taphnis gara onlaayiniitti ce’e. |
| 17 Adoolessa 2025 | Labsiin 1395/2025 raggaasifame; gibirri mo’icha taphoota carraa irraa gara 20% tti ol ka’e. |
| Sadaasa 2025 | Tajaajilli Odeeffannoo fi Nageenya Biyyaalessaa abbootii fi hiriyoota dhaabbilee beetingii 24 galii ETB biiliyoona 100 ol dhoksuun shakkamanii hidhe; akka gabaafametti hundi isaanii hanga dhuma Amajjii 2026 tti hiikaman. |
| 4 Muddee 2025 | ELS eeyyama beetingii ispoortii 22 yeroof dhaabe, Betika, Vamos fi Hulu Sport dabalatee. |
| 15 Muddee 2025 | ELS eeyyama beetingii ispoortii hunda haqe. Baankonni, kennitoonni meeshaalee kaffaltii fi dhaabbileen sirna kaffaltii hojjechiisan daldala beetingii akka dhorkan ajajaman; dhaabbileen beetingii maallaqa galchuu dhaabuu, beetii fudhachuu dhiisuu, ragaa eeguu fi haftee herrega maamiltootaa xumuruu qabu. |
| Guraandhala 2026 | Dhaggeeffannaa paarlaamaa irratti, Ministirri Ministeeraa (State Minister) Mekiyu Mohammed dhorkaan dhaabbataa “hin danda’amu” jedhee, sirna seeraa akka qophaa’u gaafate. |
| 3 Adoolessa 2026 | Akka iGaming Business jedhutti, Labsiin Guddinaa fi Bulchiinsa Ispoortii Federaalaa Lakk. 1413/2026 kewwata beetingii waldhabdee kaase malee Gaazexaa irratti bahe. |
| Adoolessa 2026 | ELS dhaabbanni beetingii ispoortii eeyyama qabu akka hin jirre beeksise, ummanni beetingii seeraan alaa koodii gabaabaa SMS 9695 tiin akka gabaasu gaafate. |
| 6 Hagayya 2026 | Tajaajilli Komunikeeshinii Mootummaa dhaabbilee beetingii 38 irratti sababa gibira jalaa miliquu, galii dhokfamee fi maallaqa seeraan ala dabarsuutiin tarkaanfii akka fudhatamu beeksise. |
| Fulbaana 2026 | Akka gabaafametti ELS beetingii ispoortii fi loterii dijitaalaa haala cimaa ta’een deebisee banuuf qophaa’aa jira. Odiitiin wixineen yeroo Adoolessa 2023 – Muddee 2025 ETB biiliyoona 199 akka sochoofame fi hanqinni ETB biiliyoona 27.5 akka jiru agarsiise. Hanga jalqaba Onkololeessa 2026 tti seerri ykn guyyaan tokkollee hin maxxanfamne. |
Beetingii Itoophiyaa cufamuu booda: deebi’ee banamuu karoorfame
Hammi waan cufame guddaa dha. Tilmaamni industirichaa sochiin beetingii guyyaa guyyaan cufamuu dura ETB miliyoona 800 hanga biiliyoona 1 akka ture agarsiisa, garuu lakkoofsi mootummaa hin jiru. Sana booda mariin gabaa cufuu irraa gara to’annaa cimaa jalatti deebisanii ijaaruutti ce’eera.
Fulbaana 2026 ELS beetingii ispoortii fi loterii dijitaalaa lamaan isaanii dabalatee deebisee banuuf qophaa’aa akka jiru gabaafame. Qajeelfamni eeyyamaa, yeroon iyyannoo ykn guyyaan jalqabaa hin maxxanfamne, nuti ammoo tilmaamaan hin kaa’amnu. Dhaabbanni beetingii tokko, Hulu Sport, akka gabaafametti yeroof dhaabamuu isaa irratti mana murtii sadarkaa jalqabaatti mo’ate, garuu qaamni to’ataa ol iyyatee murtiin akka dhaabbatu godhe, kanaafuu suuqiiwwanii fi marsariitiin isaa cufamanii turan. Yeroo seerri haaraan bahu, qajeelfama kana ni haaromsina, brandii hundumaa sadarkaa marsariitiiwwan beetingii Itoophiyaa keenya keessa jiran irra deebinee ni qorna.
Haftee herrega taphattootaa maaltu mudate
Ajajni Muddee 2025 dhaabbileen beetingii haftee herrega maamiltootaa akka xumuran ajaje. Hojii irratti, brandiiwwan haala garaa garaatiin beeksisan: tokko tokko beeksisa dhaabbachuu maxxansanii maamiltoonni akka eegan gaafatan, AfroSports ammoo hanga deebi’utti haftee walleettii eeguuf ifatti waadaa gale. Yoo ammas marsariitii cufame irra maallaqa qabaattan, fakkii iskiriinii haftee keessanii fi ergaa dhaabbatichi isinitti erge kamiyyuu eegadhaa, quunnamtii chaanaalii brandichaa isa dhugaa irratti tarreeffame qofa fayyadamaa. Nama kaffaltiidhaan haftee keessan “deebisuuf” isinitti dhiyaatu kamiifuu of eeggadhaa.
Gowwoomsaa beetingii Itoophiyaa keessatti akkamitti irraa of eegdu
Gabaan cufame gowwoomsaa harkisa. Haalawwan baratamoo kana hordofaa:
- Domeeniiwwan fakkeessaa. Teessoon .et, .com fi .bet wal fakkaatan maqaa fi halluu brandii tokkoo garagalchu. Tokko tokko marsariitii madaallii dha, kaan ammoo maallaqa ykn odeeffannoo dhuunfaa walitti qabuuf brandicha fakkeessu.
- “Ejentoota” Telegram. Namoonni akka ejentaatti of agarsiisan walleettii dhuunfaa isaaniitti maallaqa akka dabarsitan gaafachuun herrega keessan guutuu ykn isiniif beetii gochuu dhiyeessuu danda’u. ELS keessumaa karaa ejentootaa fi fuulota miidiyaa hawaasaa maallaqa galchuu irraa akeekkachiiseera.
- Deeggarsa sobaa. Deeggarsi dhugaa PIN walleettii keessanii ykn koodii al-tokkoo gonkumaa hin gaafatu. Nama tokkoofillee hin qoodinaa.
- Appiiwwan hin mirkanoofne. Faayiloonni APK gareewwan keessatti wal harkaa fudhataman sagantaa miidhaa qabaachuu danda’u. Yoo waan tokko feetan, domeenii brandichaa isa mataa isaa irraa qofa fudhadhaa.
- Mallattoo eeyyamaa durii. Gaditti (footer) lakkoofsa eeyyama loterii biyyaalessaa kan eeru, yoo gaarii ta’e, yeroo Muddee 2025 dura ture qofa agarsiisa.
Beetingiin seeraan alaa koodii gabaabaa SMS 9695 tiin ELS tti gabaafamuu danda’a; lakkoofsi kun gabaasaaf malee sarara gargaarsaa akka hin taane hubadhaa. Yoo beetingiin rakkoo isinitti fide, fuula keenya taphata itti gaafatamummaa qabu ilaalaa, kaffaltiin marsariitiiwwan beetingiitiif akkamitti akka hojjetaa ture beekuuf ammoo qajeelfama keenya kaffaltii beetingii Itoophiyaa keessatti dubbisaa.
Beetingii onlaayinii Itoophiyaa: gaaffilee fi deebiiwwan (FAQ)
Beetingiin onlaayinii bara 2026 Itoophiyaa keessatti seera qabeessaa?
Dhaabbanni eeyyama qabu hin jiru. Tajaajilli Loterii Itoophiyaa 15 Muddee 2025 eeyyama beetingii ispoortii hunda haqe, Adoolessa 2026 ammoo dhaabbanni eeyyama qabu akka hin jirre mirkaneesse.
Beetingii Itoophiyaa eenyutu to’ata?
Tajaajila Loterii Itoophiyaa (ELS), kan duraan National Lottery Administration (NLA) jedhamu. Marsariitiin isaa inni mootummaa els.gov.et dha.
Umuriin beetingiif seeraan eeyyamame Itoophiyaa keessatti meeqa?
21. Qajeelfamni 172/2021 18 irraa ol kaase, Qajeelfamni 856/2014 ammoo akkuma jiruti eege.
Mo’icha beetingii irratti Itoophiyaa keessatti gibirri hammam kaffalama?
20%, dhaabbata beetingiitiin hir’ifama, akka Labsii Gibira Galii (Fooyya’iinsa) Lakk. 1395/2025 tti. Sana dura safartuun isaa 15% ture.
Beetingiin Itoophiyaa keessatti yoom deebi’ee banama?
Fulbaana 2026 beetingii ispoortii fi loterii dijitaalaa deebisanii banuun gabaafame, garuu hanga jalqaba Onkololeessa 2026 tti seerri ykn guyyaan tokkollee hin maxxanfamne.